ANDRAZKOEN / ANDREEN SOKA DANTZA

testua argazkiak bideoak audioak Partiturak

Andreen Soka DantzaFIGURAK:
Jarraigoa
:

  • Txistularia eta atabalaria.
  • Aurreskua
  • Atzeskua
  • Maiordomoak edo zerbitzariak 
  • Dantzariak (kopurua mugatu gabe).
  • Mutilak edo gizonak.

Musika-tresna:

  • Txistua eta danbolina
  • Atabala

Janzkera:
Inguruari, sasoiari eta jai egunari dagokiona (Ikusi argazki zaharrak edo deskribapen historikoak).Andreen Soka Dantza

Dantzak:

  • Andrazkoen / Andreen Soka Dantza, bi modalitateak:
  • Aurreskua edo Uriko Soka Dantza. 
  • Erregelak edo Elizaldeko Soka Dantza.

INGURUNEA:
Geografikoa:
Merinaldeak:

  • DURANGALDEA: gaur egun Garain (tradizionala). Otxandion galdu egin da eta Iurretan berritu egin da. 
  • BUSTURIALDEA: Ereño, Lekeitio, Bermeo, Elantxobe...
  • URIBEALDEA: Deustua
  • ZORNOTZALDEA.

Egunak:
Batez ere zaindariaren egunaren biharamunean edo ondorengo egunetan. Gaur egun, ezagutzen direnen artean, gehienetan neska gazte ezkongaiek eta andre ezkonduek hartzen dute parte.

Testuingurua:
Andreen Soka DantzaSoka Dantza modalitate bietan andrek osatzen dute soka. Dantza, gizonezkoen sokaren antzekoa da, baina zeremonia eta protokolo gutxiagorekin. 

Andre ezkongai edo ezkonduek egindako Soka Dantzak etengabe ikusi izan dira garai batean Bizkaiko hainbat eremutan; modalitate guztiak (Erregelak edo Hiribildu edo Elizateko Aurreskua) Gaur egun, gutxi dira bizirik iraun dutenak (Andrazkoen erregelak Garain, Andreen Aurreskua edo Eguzki dantza Lekeition, .....). Beste askoren erreferentziak ere badaude (Iurreta edo Gabikako Erregelak, andre ezkonduen Zortziko edo Aurreskua Deustuan, Otxandiokoen igandeetako Aurreskua, eta abar.) 

Dantza hauek imitazio modura berragertu dira baina, tradizioan, sinplifikatu egin dira gizonezkoenekin konparatuz, eta batzuetan bilakaera handia izan dute, berezkoa eta apartekoa den izaera lortzeraino. Dantza hauetan gizonezkoen eta andrazkoen zeregina aldatu egiten da antolaketan eta parte hartzeko gonbitean. Dantzen koreografia orokorra gizonezkoen Erregeletan edo "Hiribilduko Aurreskuan" deskribatutakoaren berdina da. Hala ere, andrazkoek, protokolo gutxiagorekin eta askatasun gehiagorekin egiten dute dantzan. 

BIBLIOGRAFIA:
“Vascos y Trajes. T.: I eta II”. ARIZMENDI Amiel, Mª Elena.
“Alejandro Aldekoari omendaldia: Berrizko herria. Erregelak”. ALDEKOA, Alejandro.
“Revista pintoresca de las Provincias Bascongadas”. Bilbao, 1846. LEMONAURIA, Pedro.
“La fiesta, recuerdos y vivencias: INGURUNEA festivo en la historia de la Villa de Lekeitio: Cuadernos de Antropología y Etnografia, 15. alea”. IRIGOIEN, Iñaki eta DUEÑAS, Emilio X.101etik 139ra bitarteko orrialdeak.
“Foklor Egutegia: Dantzariak 9. alea”. EDB. 21. orrialdea.
“San Pedro en Lekeitio: Gure herria: Tradiciones y costumbres del País Vasco. T.: III”. 31tik 40ra bitarteko orrialdeak.
“Dantzak”. URBELTZ, Juan Antonio. 90etik 95era bitarteko orrialdeak.
“Bizkaiko dantzak: Dantzariak ale berezia 1”. IRIGOIEN Etxebarria, Iñaki. 20tik 29ra bitarteko orrialdeak eta musika-orrialdeak.
“Danzas de Vizcaya: Dantzariak 3. alea”. IRIGOIEN Etxebarria, Iñaki.
“Dantzari “Dantza, Homenaje a los dantzaris de Iurreta-1994”. ZENBAIT egile.
“Dantzari Dantza, Homenaje a los dantzaris de Iurreta-1989”. ALDEKOA Otalora, Antton Mari.
“Dantzari Dantza de la Merindad de Durango: Dantzariak 24. alea.” ABASOLO, José Mª. “Tiliño”.18. eta 19. Orrialdea.
“Dantzari Dantza-1983: Gerediaga 3. alea“. GEREDIAGA Elkartea.
“Garaiko Plazan Otia loran...: Dantzari 5. alea” HERMODO, Kepa. 20tik 22ra bitarteko orrialdeak.
“Euskalerri’ko Yantzak: Erregelak: Txistulari 17. alea”. TXISTULARI, BIBLIOGRAFIA.
“Contrapas de Mundaka: Txistulari 25. alea ” (Partitura). TXISTULARI, BIBLIOGRAFIA.
“Coplas de Aurresku: Txistulari nº 41”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Euskalerri’ko Yantzak: Erregelak: Txistulari 46. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Erregelak: Txistulari 74. alea” (Partiturak). TXISTULARI, Aldizkaria.
“Musicología Autóctona: Txistulari 74. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Serafin Amezua: Txistulari 75-76 aleak”. TXISTULARI, Aldizkaria.
“Alejandro Aldekoa: Txistulari  75-76 aleak”. TXISTULARI, Aldizkaria. 
“Investigación sobre Erregelak: Txistulari  75-76 aleak”. TXISTULARI, Aldizkaria. 
“Erregelak: Txistulari  75-76 aleak” (Partitura). TXISTULARI, Aldizkaria. 
“Aurresku: Txistulari 22. alea” TXISTULARI, Aldizkaria. 186. orrialdea.
“Aurresku: Txistulari 12. alea” TXISTULARI, Aldizkaria. 188. or.
“Arizpeko dantza (Busturiako aurreskua): Txistulari 17. alea” TXISTULARI, Aldizkaria.  328. or.
“Aurresku: Txistulari 23. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria.  480. or. 
“Aurresku de Anteiglesia y de villa” OLAETA, Segundo eta Víctor. 
“Como bailar el Aurresku: Dantzari 4. alea”. GARRO, Bernardo Mª. 16tik 22ra bitarteko orrialdeak.
“Como bailar el Aurresku: Txistulari 12. alea”. TXISTULARI, Aldizkaria. GARRO, Bernardo Mª.
“La autoridad y la danza en la plaza: Cuaderno de Sección: Antropología y Etnografía 8. alea, 1991” IRIGOIEN, Iñaki. 117tik 129ra bitarteko orrialdeak.
“Danzas de Vizcaya” ETXEBARRIA GOIRI, José Luis. 120tik 156ra bitarteko orrialdeak.
“Danzas de Vizcaya” Temas vizcainos 115 eta 116 aleak. ETXEBARRIA GOIRI, José Luis. 52tik 68ra bitarteko orrialdeak. 
“San Pedro en Lekeitio. Gure herria: Tradiciones y costumbres del Pais Vasco, Tomo III” FELIU Corcuera, Alfredo 31tik 40ra bitarteko orrialdeak.
“Los Vascos: Apuntes sobre un viaje por el País Vasco en la primevera del año 1801”. HUMBOLT, Wilhelm Freiher Von.
“Cancionero Popular Vasco. T.: I”. AZKUE, Resurrección Mª  de.
“Euskalerriaren Yakintza. T.: I eta IV”. AZKUE, Resurrección Mª.
“Obras completas” T.: II eta IX. Danzas. DONOSTIA, Aita.
“Como han sido y son los vascos. T.: I eta II”. ESTORNES Lasa, Bernardo.
 “Asociaciones de mocerías en la merindad de Busturialdea”. Argitaragabeko lana, Bizkaiko Diputazioak emandako bekarekin. LARRINAGA Zugadi, Josu.
“Iñauteriak / El Carnaval Vasco”. GARMENDIA Larrañaga, Juan.
ALDEKOA, Alejandro. “Alejandro Aldekoari omendaldia: Berrizko herria” ed:Gor. Iruña 1993 Dantzari Dantza, Erregelak.